修习止住之道

麦彭仁波切 造

第一颂

ཞི་གནས་བདུད་རྩི་འཐུང་འདོད་ན། །
ཕྱི་ཡི་འདུ་འཛིའི་རྒྱུན་ཐག་མ་བཅད་ན། །
ནང་གི་རྣམ་གཡེངས་ལྡོག་ཐབས་མེད། །
ནང་གི་རྣམ་གཡེངས་རྒྱུན་ཐག་ཆོད། །

中译：

若欲畅饮止住禅定之甘露，
而不断除外在纷扰之相续，
则内心散乱便无从遮止；
故当断除内心散乱之相续。

第二颂

རྣམ་གཡེངས་རྒྱུན་ཐག་མ་བཅད་ན། །
རྩེ་གཅིག་གནས་པའི་སྐབས་མི་རྙེད། །
དྲན་པས་ཆུ་ལོན་བར་མེད་བརྩིགས། །
ཅུང་ཟད་སྡོད་ནས་ཤེས་བཞིན་བརྟེན། །

中译：

若不断除散乱之相续，
则终不得一心安住之机；
当以正念，如筑堤坝般绵密无间地积累；
每当心略得安住，即当依止正知而护持。

第三颂

ཡེངས་མེད་ངང་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ། །
ཇི་གནས་ཡུན་བསྲིང་བརྩོན་པ་བསྐྱེད། །
གོམས་པ་ཆགས་ནས་སླར་ཡང་སྒྲིམ། །
འོག་འགྱུའི་དགྲ་ཆོམས་གནས་ཆ་བསྐྱེད། །

中译：

于不散乱之境界中，
应当相续不断，勤加精进，
尽力延长安住之时；
既已生起串习，复当加功用行，
摧灭细微暗动之敌，
增长安住之分。

第四颂

བརྟན་ནས་ཇི་སྲིད་རྩོལ་མེད་དུ། །
འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི། །
ཞི་གནས་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པར། །
བར་མེད་བརྩོན་ཅིག་ཐང་ལྷོད་བྱས། །

中译：

既得坚固，乃至能任运无勉强而入定，
由此而生起身心之轻安；
然而，在真实止住尚未成就之前，
当无间精进，松紧适度，不紧不松而修。

第五颂

ཡུན་རིང་འབྱོང་དཀའ་ཞུམ་སྲིད་པས། །
དང་པོ་བསྲན་ཚུགས་བརྩོན་པ་སྤེལ། །
བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་བར་མེད་འབད། །
ཐ་མ་སྟོབས་རྙེད་དགའ་འབྲས་མྱོང་། །
དེ་ལྟར་འབད་ན་དོན་བཟང་འབྱུང་། །

中译：

因久修难成，或恐心生怯弱退堕，
故最初当发起坚忍不拔之精进；
中间当无间相续，勤加修持；
最后当获得禅定之力，领受欢喜之果。
如是精进修持，则善妙之义利自然生起。

译注

• 止住：即奢摩他（śamatha），旧译"止"，指心一境性、寂止散乱之禅定。
• 正念、正知：正念（དྲན་པ，smṛti）为不忘所缘之忆持力；正知（ཤེས་བཞིན，samprajanya）为觉察心是否偏离所缘之监察力，二者为修止之核心方便。
• 轻安：身心调柔堪能之相，为奢摩他真实成就之标志。
• 第三颂"细微暗动之敌"，藏文原作 འོག་འགྱུ（意为"底层暗流般的躁动"），指粗大散乱已伏、而心识深处仍隐然浮动的细分掉举，为修止后期须对治之障。

---

造于藏历六月初七日。